Als Kinesioloog kom ik het regelmatig tegen: mensen die heftig reageren op bepaalde voedingsmiddelen, terwijl er geen allergie is vastgesteld. Toch zijn de klachten allesbehalve mild. Buikpijn, huidreacties, hoofdpijn, vermoeidheid of een algeheel gevoel van onrust. Vaak wordt dit een intolerantie genoemd. Maar wat als er nóg een laag onder zit?
Het brein wil overleven – en leert razendsnel
Wat goed is om te begrijpen, is dat ons brein werkt met associaties. Het koppelt gebeurtenissen aan elkaar om ons te beschermen. Dat mechanisme is oeroud en was van levensbelang in de tijd dat we nog geen supermarkten hadden en elke dag draaide om overleven.
Stel je voor: je eet bessen en wordt daarna ziek. Grote kans dat je brein de volgende keer bij het zien van diezelfde bessen alarm slaat. Handig systeem.
Alleen… onze wereld is veranderd. Ons DNA nauwelijks. Ons stresssysteem reageert nog steeds alsof we in een prehistorisch landschap leven, terwijl we gewoon in de auto naar ons werk rijden.
Een banaan en een ongeluk
Neem dit voorbeeld.
Je zit in de auto en eet een banaan. Op dat moment word je aangereden. Een heftige, stressvolle gebeurtenis. Wat kan er dan gebeuren?
Je brein kan – volledig onbewust – de banaan koppelen aan gevaar. De volgende keer dat je een banaan eet, kan je lichaam uit voorzorg reageren. Niet omdat de banaan “fout” is, maar omdat je systeem ooit heeft geleerd: dit hoort bij gevaar.
Het kan nog subtieler.
Misschien zag je tijdens het ongeluk de gele schil in je ooghoeken. Het kan zomaar zijn dat je lichaam niet op banaan reageert, maar op de kleur geel. Stel je eens voor wat dat kan betekenen: voedingsmiddelen, verpakkingen, kleding, logo’s… allemaal potentiële triggers voor een stressreactie.
En dat alles zonder dat je je er bewust van bent.
Stress als versterkende factor
Stress speelt hierin een cruciale rol. Op het moment van een heftige gebeurtenis staat het zenuwstelsel “wijd open”. Associaties worden sneller en dieper opgeslagen. Het lichaam onthoudt niet alleen wat er gebeurde, maar ook wat je zag, rook, proefde of voelde.
Wanneer zo’n koppeling eenmaal is gemaakt, kan het lichaam bij herhaling dezelfde reactie oproepen:
- verhoogde hartslag
- verkramping van de darmen
- huidreacties
- benauwdheid
- misselijkheid
Het lijkt dan alsof je iets niet kunt verdragen. Maar in werkelijkheid reageert je systeem op een oude, opgeslagen stress.
Onbewuste triggers
Het lastige is: deze triggers werken vaak onder de radar. Je weet niet meer dat je tijdens dat ongeluk een banaan at. Of dat geel in je blikveld zat. Toch reageert je lichaam elke keer opnieuw.
Dat kan leiden tot een hele reeks aan klachten en vermijdingsgedrag. Steeds meer voedingsmiddelen worden geschrapt. De angst voor klachten groeit. En daarmee vaak ook de stress – wat de reactie weer kan versterken.
Een vicieuze cirkel.
Wat we doen binnen de kinesiologie
Binnen de kinesiologie gaan we op zoek naar die verborgen triggers. Niet alleen naar wat je lichaam niet verdraagt, maar vooral naar waarom het reageert.
- Wanneer is de reactie begonnen?
- Welke gebeurtenis ligt er mogelijk onder?
- Welke associatie heeft het brein gemaakt?
Als we de trigger hebben gevonden, zoeken we naar een manier om het systeem te “ontstressen”. Dat betekent: het zenuwstelsel laten ervaren dat het nu veilig is. Dat banaan geen ongeluk is. Dat geel geen gevaar betekent.
Soms heeft het lichaam daarna nog wat tijd nodig om de heftige reactie uit te laten doven. Maar het komt ook voor dat klachten opvallend snel verminderen – en dat een voedingsmiddel dat jarenlang werd vermeden, weer zonder problemen kan worden gegeten.
Hoe bevrijdend zou dat zijn?
Stel je voor dat je lichaam niet langer in alarmstand schiet bij iets wat in wezen onschuldig is. Dat je weer vrijer kunt eten. Minder angst. Minder spanning. Meer vertrouwen in je eigen systeem.
Ons brein is krachtig. Het kan associaties maken die klachten veroorzaken. Maar het kan ook nieuwe, veilige koppelingen leren.
En daar ligt precies de ruimte voor herstel.
